มณฑลไหหลำ หรือ ไห่หนาน (ภาษาจีน: 海南,
พินอิน: Hǎinán) คือมณฑลของสาธารณรัฐประชาชนจีนที่
มีขนาดเล็กที่สุด ตั้งอยู่ทางใต้สุดของประเทศ
ประกอบด้วยเกาะหลายเกาะ
โดยที่เกาะที่ใหญ่ที่สุดคือเกาะไหหลำ
เมื่อชาวจีนพูดเกี่ยวกับ "ไห่หนาน" ในภาษาจีน
มักจะหมายถึงเฉพาะเกาะไหหลำ
เมื่อพูดถึงมณฑลไหหลำจะใช้คำว่า "ไห่หนานเฉิ่ง"
เมืองหลวงคือ เมืองไหโข่ว
มณฑลไหหลำ มีอีกชื่อหนึ่งในนิยามว่า "ไข่มุกแห่งทะเลจีนใต้"
เกาะไหหลำเป็นเกาะใหญ่อันดับสองของประเทศจีนรองจากเกาะไต้หวัน
มีพื้นที่ประมาณ 34,000 ตร.กม. (เล็กกว่าใต้หวัน 2,000 ตร.กม.)
รอบเกาะยาว 1,528 กม.
อยู่ในเขตร้อนชื้นทางตอนใต้สุดของประเทศจีน
ใกล้กับประเทศเวึยตนาม ในสมัยโบราณเรียกเกาะไหหลำว่า
ตันเอ๋อ และจากการขุดพบโบราณวัตถุ 200 กว่าแห่งบนเกาะ
ได้แสดงให้เห็นว่า มีมนุษย์อาศัยอยู่บนเกาะนี้มาตั้งแต่
6,000 ปีที่แล้ว
อากาศบนเกาะไหหลำเย็นสบายระหว่างเดือนมกราคม - กุมภาพันธ์
(อุณหภูมิเฉลี่ย 16-21 องศาเซลเซียส ต่ำสุด -1.4 องศา)
และที่นี่ร้อนชื้นมากระหว่างเดือนกรกฏาคม - สิงหาคม (อุณหภูมิเฉลี่ย
25-29 องศาเซลเซียส สูงสุด 40 องศา) มีพายุไต้ฝุ่นเฉลี่ย
2.4 ครั้งต่อปี
สถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ : นครไห่เข่า
ประตูสู่การท่องเที่ยว
สัญลักษณ์ของเกาะไหหลำ คือ ภูเขาโง่วจี่ตัว (อู่จื่อซาน)
ที่แปลว่าฝ่ามือห้านิ้ว เป็นภูเขาที่สูงที่สุดของเกาะฯ
ซึ่งสูงจากระดับน้ำทะเล 1,867 เมตร
แม่น้ำที่ใหญ่ที่สุดของเกาะฯ คือ แม่น้ำหน่ำดู้เกียง (หนานตู้เจียง)
ยาวประมาณ 331 กม. มิเพียงแต่ได้สมญาว่า
ไข่มุกแห่งทะเลจีนใต้ เท่านั้น
เกาะไหหลำยังได้สมญาอีกอย่างว่า ฮาวายตะวันออก
ท่าเรือตำอา นครตำอา (ซันย่า) และท่าเรือ :
ปัจจุบันเกาะไหหลำมีฐานะเป็นมณฑลที่ 31 ของประเทศจีน (ประกอบด้วยหมู่เกาะอื่นๆ
อีก คือ หมู่เกาะซีซา หนานซา จงซา เป็นต้น)
เป็นมณฑลเขตปกครองพิเศษ
คือปกครองตนเองและดำเนินนโยบายเศรษฐกิจกึ่งเสรี
มีเมืองใหญ่ที่เรียกเป็นนครอยู่ 3 เมือง คือ ไห่เข่า ตำอา
และ โทงต๋า มี 16 อำเภอ คือ บุ่นเซียว เข่งไห่ บั่นเหน่ง
เหล่งตุ่ย เข่งตัว เด้งอัน โด้นเซียง เดงไม้ ดามกวาย
หลิ่มโกว เข่งตง ลกดง โบกตัว เซียงเกียง ดังพาง โบ่เด่ง
ศาลเจ้า 5 บุรุษ สถาบันเข่งไถ่ สถาบันเดงโบ
ศาลเจ้าแม่ทับทิม
ผลิตผลที่สำคัญของเกาะไหหลำ ได้แก่ มะพร้าว (90%
ของการผลิตทั้งประเทศ) มะม่วงหิมพานต์ (เช่นเดียวกับมะพร้าว)
ยางพารา (60%) กาแฟและพริกไทย (50%) ชา ปาล์มน้ำมัน อ้อย
โกโก้ ถั่วลิสง หมาก ผลไม้เขตร้อนต่างๆ กว่า 80 ชนิด
ที่มากที่สุด คือ สับปะรด (50% ของผลไม้บนเกาะ)
และดอกไม้เขตร้อนกว่า 100 ชนิด สมุนไพรกว่า 2,000 ชนิด (ที่ต้านทานโรคมะเร็งได้มีกว่า
50 ชนิด) นอกจากผลิตผลทางเกษตรแล้ว ก็มีแร่ธาตุในดิน
ที่สำคัญ ได้แก่ แร่เหล็ก แร่ไททาเนียม และเกลือจากทะเล
สัตว์เลี้ยงที่สำคัญของเกาะไหหลำ ได้แก่ กระบือ โค
(1,120,000 ตัว) สุกร (2,800,000 ตัว) แพะ (310,000 ตัว
ที่มีชื่อ คือ แพะดังตัว) เป็ด (ที่มีชื่อ คือ เป็ดกาเจก)
ไก่ (ที่มีชื่อ คือ ไก่บุ่นเซียว) สำหรับสัตว์ป่ามีมากกว่า
70 ชนิด (ที่หายาก ได้แก่ มนุษย์วานร ชะนีหมวกดำ
และกวางเนิน) นกกว่า 340 ชนิด ผีเสื้อกว่า 300 ชนิด
เกาะไหหลำมีประชากรราว 6 ล้านกว่าคน ส่วนใหญ่เป็นชาวฮั่น (เชื้อชาติจีน
มากที่สุด) ไป่เย่ (เชื้อชาติไต
คนจีนในสมัยโบราณเรียกคนไตเผ่าต่างๆ
ทางตอนใต้ของประเทศจีนว่า ไป่เย่ ซึ่งมีหลายเผ่า เช่น จ้วง
หลี สุ่ย ลื้อ ยอง เขิน ไทยใหญ่ ไทยเหนือ ไทยดำ เป็นต้น)
เหมี๋ยว (เชื้อชาติโม้ง เห็นนักประวัติศาสตร์บางคนบอกว่า
โม้งมีเชื้อชาติเป็นมองโกล) เหยี๋ยว และหุย (ไม่ทราบว่าเป็นเชื้อชาติใด)
ผู้เขียนมีความสงสัยว่าคนไหหลำหรือไหหนำ
จะเป็นจีนที่มีเลือดพวกไป่เย่ปนอยู่หรือเปล่า
เพราะคนไหหลำมีเปลือกตาสองชั้น ซึ่งต่างจากจีนแท้ๆ
เช่นเดียวกับคนไทย
ที่น่าจะเป็นเชื้อชาติผสมระหว่างไตกับอื่นๆ คือ เขมร มอญ
พม่า คนจีนที่อพยพไปอยู่เกาะไหหลำสมัยแรกๆ
ไปจากมณฑลฮกเกี้ยน ภาษาไหหลำจึงใกล้เคียงกับภาษาฮกเกี้ยน
เป็นที่น่าสนใจว่า ภาษาไหหลำนั้นมีพัฒนาการมาเช่นไร
เป็นภาษาที่เพี้ยนมาจากภาษาฮกเกี้ยน หรือว่าเป็นภาษาจีนผสม
ระหว่างภาษาอะไรกับอะไรบ้าง? (คนจีนในสิงคโปร์ส่วนใหญ่เป็นจีนฮกเกี้ยน
เช่นเดียวกับคนจีนที่เกาะภูเก็ต)
ภาษาที่ใช้บนเกาะไหหลำ
มีหลายภาษาแต่ส่วนใหญ่เป็นภาษาจีนไหหลำและจีนกลาง
ภาษาจีนไหหลำเป็นภาษาจีนท้องถิ่น (dialect)
ซึ่งมีรากศัพท์มาจากภาษาจีนฮกเกี้ยน
มรดกทางวัฒนธรรมของไหหลำที่มีชื่อเสียง ได้แก่ ภาษาไหหลำ (เนื่องจากเป็นมรดกทางวัฒนธรรมด้านภาษา
ดังนั้นจึงควรอนุรักษ์ ให้คงอยู่ควบคู่ไปกับภาษาจีนกลาง)
งิ้วไหหลำ (เริ่มมีในปลายราชวงศ์เหม็ง) หุ่นกระบอกหลิ่มโกว
ระบำและเพลงของชนชาติหลีและเหมี๋ยว เพลงอำเภอดามกวาย ดนตรี
8 เสียงไหหลำ เป็นต้น
|
